Gasisz światło. W domu cisza. I nagle – bum, bum, bum. Serce jakby chciało wyskoczyć z klatki. Albo „przeskakuje”. Leżysz i liczysz uderzenia. Sen odchodzi daleko.
„Kołatanie serca” to hasło, które Polacy regularnie wpisują w Google. W ostatnim roku szczególnie rosną zapytania o kołatanie serca wieczorem i w pozycji leżącej. Nie bez powodu.
Dlaczego akurat wieczorem?
Kilka rzeczy dzieje się naraz:
Cisza i brak bodźców. W ciągu dnia uwaga jest rozproszona. Wieczorem zostajesz sama z ciałem. Słyszysz i czujesz to, czego w biegu nie zauważasz.
Pozycja ciała. Leżąc, zwłaszcza na lewym boku, możesz po prostu wyraźniej odczuwać pracę serca.
Głowa wreszcie ma czas. Kiedy wszystko cichnie, wracają myśli, które w dzień odsuwałaś. A one uruchamiają alarm w ciele.
Kawa, alkohol, nikotyna. Także te wypite po południu. Kołatanie po alkoholu to zresztą kolejne mocno rosnące zapytanie w Google.
Uważność na serce – pułapka lęku
Osoby z napadami paniki często dokładniej wyczuwają bicie własnego serca. Badacze opisali też, że sama myśl „serce mi przyspieszyło” wywołuje u nich lęk (Ehlers i Breuer, 1996). A lęk, jak już wiesz, sam przyspiesza tętno. Leżysz, wsłuchujesz się, sprawdzasz puls, znowu się wsłuchujesz. Im więcej kontroli, tym mniej spokoju.
Ale uwaga: nie każde kołatanie to nerwy
Tu jestem bardzo stanowcza. Nie przypisuj od razu wszystkiego stresowi. W badaniu 125 osób skierowanych na Holter z powodu kołatania serca u ok. jednej trzeciej znaleziono istotne klinicznie zaburzenia rytmu. Wśród pozostałych prawie co trzecia osoba miała rozpoznane zaburzenie psychiczne – najczęściej depresję lub zaburzenie paniczne (Barsky i wsp., 1996).
Wniosek? Jedno i drugie się zdarza. Dlatego najpierw diagnostyka, potem psychologia.
Kiedy pilnie do lekarza
Dzwoń pod 112 lub jedź na SOR, jeśli kołataniu towarzyszy:
ból lub ucisk w klatce piersiowej,
duszność, zimny pot,
zasłabnięcie lub utrata przytomności.
Umów kardiologa lub lekarza POZ, jeśli:
kołatanie pojawia się podczas wysiłku,
tętno jest bardzo szybkie i wyraźnie nieregularne,
w rodzinie były nagłe zgony sercowe w młodym wieku,
masz chorobę serca, tarczycy lub anemię,
jesteś w ciąży.
Lekarz zwykle zleci EKG, czasem Holter i podstawowe badania krwi (np. morfologię, TSH).
Kiedy to raczej lęk?
Za podłożem lękowym przemawia, gdy:
badania są w porządku,
kołatanie pojawia się w stresie, w ciszy, przed snem, po kawie,
towarzyszą mu myśli katastroficzne („a jeśli to zawał?”),
pojawia się też napięcie, ucisk w gardle, mrowienie dłoni.
Co możesz zrobić, kiedy serce wali w łóżku
Nazwij to. „To mój układ nerwowy. Badania mam dobre. To minie.”
Wydłuż wydech. Wdech na 4, wydech na 6–8. Kilka minut.
Przestań mierzyć puls. Każde sprawdzenie to sygnał dla mózgu: „jest niebezpiecznie”.
Zmień pozycję. Połóż się na prawym boku albo usiądź.
Odstaw kawę po 14:00 i ogranicz alkohol – na próbę, przez 2 tygodnie.
Jeśli wieczorne kołatanie powtarza się tygodniami, odbiera Ci sen i sprawia, że boisz się kłaść spać – warto pracować z psychologiem. Terapia poznawczo-behawioralna uczy, jak rozbroić to błędne koło.
Twoje serce zasługuje na badanie. A Ty – na spokojny sen.
Ania
Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej.
Źródła:
Barsky AJ i wsp. Somatized psychiatric disorder presenting as palpitations. Arch Intern Med. 1996;156(10):1102-8. PMID: 8638998
Gasisz światło. W domu cisza. I nagle – bum, bum, bum. Serce jakby chciało wyskoczyć z klatki. Albo „przeskakuje”. Leżysz i liczysz uderzenia. Sen odchodzi daleko.
„Kołatanie serca” to hasło, które Polacy regularnie wpisują w Google. W ostatnim roku szczególnie rosną zapytania o kołatanie serca wieczorem i w pozycji leżącej. Nie bez powodu.
Dlaczego akurat wieczorem?
Kilka rzeczy dzieje się naraz:
Uważność na serce – pułapka lęku
Osoby z napadami paniki często dokładniej wyczuwają bicie własnego serca. Badacze opisali też, że sama myśl „serce mi przyspieszyło” wywołuje u nich lęk (Ehlers i Breuer, 1996). A lęk, jak już wiesz, sam przyspiesza tętno. Leżysz, wsłuchujesz się, sprawdzasz puls, znowu się wsłuchujesz. Im więcej kontroli, tym mniej spokoju.
Ale uwaga: nie każde kołatanie to nerwy
Tu jestem bardzo stanowcza. Nie przypisuj od razu wszystkiego stresowi. W badaniu 125 osób skierowanych na Holter z powodu kołatania serca u ok. jednej trzeciej znaleziono istotne klinicznie zaburzenia rytmu. Wśród pozostałych prawie co trzecia osoba miała rozpoznane zaburzenie psychiczne – najczęściej depresję lub zaburzenie paniczne (Barsky i wsp., 1996).
Wniosek? Jedno i drugie się zdarza. Dlatego najpierw diagnostyka, potem psychologia.
Kiedy pilnie do lekarza
Dzwoń pod 112 lub jedź na SOR, jeśli kołataniu towarzyszy:
Umów kardiologa lub lekarza POZ, jeśli:
Lekarz zwykle zleci EKG, czasem Holter i podstawowe badania krwi (np. morfologię, TSH).
Kiedy to raczej lęk?
Za podłożem lękowym przemawia, gdy:
Co możesz zrobić, kiedy serce wali w łóżku
Jeśli wieczorne kołatanie powtarza się tygodniami, odbiera Ci sen i sprawia, że boisz się kłaść spać – warto pracować z psychologiem. Terapia poznawczo-behawioralna uczy, jak rozbroić to błędne koło.
Twoje serce zasługuje na badanie. A Ty – na spokojny sen.
Ania
Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej.
Źródła:
Kategorie
Ostatnie wpisy